Elewacje

Korozja elewacji drewnianej w strefie nadmorskiej

Drewno stosowane na elewacjach domów przy Morzu Bałtyckim podlega specyficznym obciążeniom. Aerozol solankowy nie działa jak korozja elektrochemiczna – niszczy powłoki ochronne, osłabia kleje i przyspiesza biologiczną degradację drewna.

Elementy metalowe przy wybrzeżu szkockim po wieloletniej ekspozycji na aerozol morski. Fot. Richard Webb / CC BY-SA 2.0 / Wikimedia Commons

Mechanizm działania aerozolu morskiego na drewno

Aerozol morski to drobne kropelki wody morskiej unoszone przez wiatr. Bałtyk jest morzem o stosunkowo niskim zasoleniu — waha się od ok. 6–8 ‰ w rejonie Trójmiasta do ok. 7–8 ‰ w okolicach Świnoujścia. Mimo to stężenie chlorków w powietrzu przy wybrzeżu jest wystarczające, by wpływać na trwałość powłok organicznych.

Sód i chlor osadzające się na powierzchni drewna wnikają w szczeliny powłoki lakierniczej lub olejnej. W warunkach zmiennej wilgotności sól krystalizuje i rozkrystalizowuje się wielokrotnie, mechanicznie niszcząc powłokę od środka. Proces ten jest szczególnie intensywny wiosną i jesienią, kiedy wahania temperatury są duże.

Podatność gatunków drewna

Nie każde drewno reaguje tak samo na działanie aerozolu morskiego. Kluczowe znaczenie ma gęstość, zawartość żywic i sposób obróbki.

Uszkodzenia łączeń metalowych

W kontekście elewacji drewnianej szczególnie podatne na degradację są metalowe łączniki: wkręty do drewna, klamry elewacyjne, haki montażowe. Materiały ze stali niestopowej w środowiskach C4–C5 korodują wyraźnie szybciej niż wskazywałyby na to doświadczenia z budownictwa miejskiego.

W praktyce projektowej przy polskim wybrzeżu stosuje się:

• Wkręty ze stali nierdzewnej A2 lub A4 (odpowiednik AISI 304 i 316)
• Klamry elewacyjne ze stali ocynkowanej ogniowo lub ze stopu aluminium
• Łączniki z powłokami Magnelis lub Galfan w miejscach szczególnie narażonych

Praktyczne obserwacje z polskich obiektów

W Sopocie i Gdyni widoczne są domy letniskowe z elewacjami drewnianymi z przełomu lat 60. i 70. XX wieku. Część z nich przetrwała w dobrym stanie dzięki regularnej konserwacji olejami. Inne, pomalowane wyłącznie farbą alkidową i zaniedbane przez dwie–trzy dekady, wykazują widoczne spękania, ciemnienie i aktywne zagrzybiania przy mocowaniach.

Na wybrzeżu szczecińskim często spotyka się elewacje z drewna modrzewia stosowanego historycznie na łodzie rybackie. Materiał ten radziło sobie stosunkowo dobrze, jednak również wymagał regularnego impregnowania — zazwyczaj olejami lnianymi z dodatkami grzybobójczymi.

Zalecenia utrzymania

• Mycie elewacji słodką wodą po sezonie letnim i po silnych sztormach (usuwanie osadów solnych)
• Kontrola stanu powłoki co roku w marcu–kwietniu, przed sezonem mokrym
• Odnowienie impregnatu lub oleju na suchym drewnie — nigdy na wilgotnym
• Kontrola szczelin przy mocowaniach i profilach aluminiowych — sól gromadzi się w szczelinach kapilarnych